Rotstekening mol, Albuquerque

Method of Levels (MOL) is de gesprekstherapie die door William T. Powers, grondlegger van de PCT, werd ontwikkeld als gedachtenexperiment. Met de PCT ontwikkelde Powers een model van hoe controle werkt: als een organisch proces waarin je voortdurend doelen op vele niveaus probeert te behalen. En op het moment dat je die doelen niet kan behalen, de doelen zelf bijstelt, door deze op een organische (random) manier te veranderen. Powers probeerde met collega’s uit hoe je door het stellen van vragen en het aandachtig stilstaan bij je eigen percepties interne conflicten kan oplossen door een hoger niveau te betrekken bij het reorganisatieproces.

Het doel van psychotherapie of gesprekstherapie is dat je je cliënt helpt om zelf weer de controle te hervinden als de cliënt daar alleen niet toe in staat is. Als de cliënt bijvoorbeeld last heeft van conflicterende percepties en zelf niet in staat is om die op een hoger niveau te reorganiseren. Of als de cliënt het moeilijk vindt om bepaalde gevoelens of overtuigingen te ervaren of onder ogen te zien, waardoor die ook buiten het bewustzijn en daarmee buiten het reorganisatieproces worden gehouden. Je wil dus in het gesprek dat alle percepties die bij het probleem een rol spelen bewust worden. Door het bespreken of op een andere manier uiten van die gevoelens, gedachten, overtuigingen, kan dan een nieuw perspectief (reorganisatie vanuit een hoger niveau) ontstaan waardoor de controle kan worden hervonden.

In het kort heb je als Method of Levels gesprekstherapeut twee doelen:

  1. Je stelt nieuwsgierige vragen die aansluiten bij waar de cliënt op dit moment met zijn aandacht is.
  2. Je merkt signalen op van achtergrondgedachten of half-bewust aanwezige percepties en benoemt die.

Method of Levels gesprekken zijn bijzonder omdat ze de controle heel sterk bij de cliënt laten. De cliënt bepaalt waarover er gepraat wordt, en op welke manier en in welke richting de veranderingen plaatsvinden. Als therapeut hoef je vaak helemaal niet te weten wat er precies gaande is, als je maar vragen blijft stellen en opmerkzaam blijft, dan gaat het proces bij de cliënt vanzelf. De cliënt verkent zelf alle percepties in zijn eigen perceptuele hiërarchie.

Voorbeelden van MOL vragen:

  • Waar wil je het over hebben?
  • Wat is het probleem van het probleem?
  • Hoe is het voor je om dit zo te zeggen?
  • Wat merk je op als je dit zo ervaart?
  • Wat zie je nu voor je?
  • Wat gebeurt er in je lichaam?
  • Hoe vind je dat het gesprek gaat?
  • Je lacht?
  • Wat gebeurt er nu?
  • Wat ervaar je nu?
  • Hoe veel afstand is er tussen die twee?
  • Hoe is het om die twee nu zo voor je te zien?
  • Je balt je vuisten?
  • Je kijkt weg, wat gebeurt er?
  • Je zegt: “wat stom van me”?

Ik leerde Method of Levels gesprekstherapie en PCT kennen toen ik op zoek was naar een theorie die me ondersteunde in het ontwikkelen van de cursus Psychologische Gespreksvoering aan de Open Universiteit. Het boek dat we daarvoor gebruiken, van Lang en van der Molen (2020), biedt globaal wat inzicht en handige vaardigheden, maar geen achterliggende theorie of een duidelijke methode. Met de MOL en de PCT vielen alle puzzelstukjes op hun plaats. Method of Levels is dan ook heel geschikt om als beginnende psycholoog je vaardigheden te ontwikkelen, of als gevorderde hulpverlener je vaardigheden op het goede spoor te krijgen. Ik voer zelf ook het liefste een MOL gesprek als ik met mezelf in de knoop zit: het is een heel respectvolle en aandachtige methode die je als cliënt zelf de meeste ruimte geeft om je probleem te verkennen en te helpen veranderen. Er is geen intake nodig, geen classificatie, geen psychodiagnostiek, geen vragenlijsten. Het gaat puur om wat er nodig is.

Meer MOL

Meer video’s en boeken: https://perceptualcontrol.nl/artikelen/links/meer-lezen-over-mol/

Disclaimer: er is nog veel meer en vast ook nog beter te vertellen over MOL. Ik probeer het aanbod daarover op deze site in de loop van de tijd uit te breiden, en deze tekst ook bij te schaven.